Een prachtig vertaalmoment

Leestijd: 3 minuten  |  08 november 2019

Anne Stoppels begeleidt het Onobasulu vertaal- en alfabetiseringswerk in Papoea-Nieuw-Guinea. Eerder werd er gewerkt aan het Bijbelboek Openbaring. “We hadden weer mooie vertaalmomenten. Bijvoorbeeld bij Openbaring 7 waar de 144.000 Gods zegel op hun voorhoofd krijgen gedrukt. Het woord ‘zegel’ komt vaker voor in de bijbel, vaak als een merkteken van het feit dat God de gelovigen vast en zeker als de Zijne beschouwt.”

Anne vertelt over het vertaalproces van Openbaring: “Tot nu toe hadden we steeds het woord zegel vertaald met imini, een algemeen woord voor markering. In de zoektocht naar een specifieker woord, kwamen we op het gebruik van de Onobasulu om hun varkens een bepaalde knip in het oor te geven als een teken van eigenaarschap. Oormerken dus, zoals Nederlands vee een nummertje in hun oor krijgt. Maar het mooie is dat het woord voor eigenaar in het Onobasulu hetzelfde is als ‘vader’.”

Varken

Anne vervolgt: “Als de Onobasulu een varken, of een stuk land, of wat dan ook maar, markeren als zijnde van hen, als een teken voor anderen om ervan af te blijven, dan noemen ze dat enaoba. Letterlijk ‘ik-ben-hiervan-de-vader’. En dat is dan een werkwoord. Dus dan krijg je zoiets als: Hij heeft zijn varken ge-ik-ben-hiervan-de-vader-d, als iemand zijn varken zo’n oormerk heeft gegeven.  Dat vaderteken is niet te verwijderen, ook niet als het varken de bush inloopt en verwildert. Als zo’n verwilderd varken later weer gevonden wordt, weet iedereen van wie het dier is.” De lokale Bijbelvertaler Wabele voegt hier nog aan toe: “En als het varken verwildert, denkt zijn ‘vader’ de hele tijd, waar zou mijn varken toch zijn?”

Verrassend

“Alle vergelijkingen gaan natuurlijk altijd mank, want uiteindelijk hebben de Onobasulu varkens om ze op te eten, en dat is natuurlijk niet hoe God ons ‘Ik-ben-de-Vader-t’. Maar toen we dit woord ‘enaoba’ in de vertaling gebruikten, en ik zag hoe de vertalers erop reageerden, had ik het gevoel dat de vertaling hier eigenlijk mooier is dan het origineel! Zo blijft het vertaalwerk ons altijd weer verrassen!” Aldus vertaalster Anne.

‘Hij heeft zijn varken ge-ik-ben-hiervan-de-vader-d’

Deze foto uit 1998, werd genomen door een collega van Anne Stoppels, Brigitta Uringa.

“Bij de twee varkens rechts op de foto is de oormarkering duidelijk te zien. De puntjes zijn van de oren afgesneden. Onobasulu varkens lopen vrij rond in de bush. Ze krijgen ’s ochtends en ’s avonds op een vaste plaats eten van hun eigen ‘vader’, of van diens vrouw of kinderen. Daarom lopen ze meestal niet weg. En terwijl ik dit schrijf, bedenk ik dat ik nog even moet vragen, hoe het zit als een vrouw iets als eigendom markeert. Is het dan ook enaoba? Of is het dan enaeba? (‘Ik ben hiervan de moeder’.) Zo helpt het schrijven me ook om compleet te zijn in mijn taalkundige onderzoek…”

Meer lezen over het werk van Anne Stoppels? Dat kan hier

Help mee vertalen

Ondersteun het Bijbelvertaalwerk!

Deel dit bericht

Gerelateerd

Bijbelvertaler Hessel Visser promoveert aan TUA

Op 28 juni 2022 hoopt Hessel Visser, werkzaam voor onder andere Wycliffe Bijbelvertalers, te promoveren. De promotie vindt plaats aan…

Lees meer

Hoe God krachtig werkt door verhalenvertellers

‘Tufí, jouw God bestaat echt!’ In een grote, drukke stad, midden in een land* in Azië, zit een groepje mensen….

Lees meer

We houden hoop!

‘In 1991 begint ons avontuur. We vertrekken naar West-Azië. Er volgt veel taalstudie. Omdat de taal die de mensen daar…

Lees meer

‘Ik kon niet stoppen met Bijbellezen’

Maartje Kok, auteur van het boekje 'Bijbellezen, over de kracht van Gods Woord en het belang van dagelijks Bijbellezen.

Lees meer

5 tips om meer te bidden voor Bijbelvertaalwerk

Je bent betrokken bij het werk van Wycliffe Bijbelvertalers, maar verlangt ernaar om het een grotere plek te geven in…

Lees meer

Een les in vergeving

Het is stil. Zes jongeren zitten voorovergebogen om een tafel op een veranda, ergens in Kameroen. De een heeft een…

Lees meer

Jaarverslag 2021: Vertaalwerk gaat onverminderd hard door, ondanks tegenslagen

Wycliffe Bijbelvertalers publiceert jaarverslag 2021. Het Bijbelvertaalwerk gaat onverminderd hard door, ondanks covid-19 en andere beperkingen.

Lees meer

De kracht van gebed

Orchid Island is een klein eiland voor de zuidoostelijke kust van Taiwan. Het is de woonplaats van de ongeveer 4000…

Lees meer

‘Jouw God bestaat echt!’

In een grote, drukke stad, midden in een land* in Azië, zit een groepje mensen. Het gesprek gaat over het…

Lees meer

Bevrijd van duistere machten

In Tanzania werd onlangs een Nieuw Testament gepubliceerd in de Simbititaal. Dit had en heeft levensveranderende gevolgen. Ik sprak met…

Lees meer

Bijbelvertaalwerk in Oekraïne en Rusland

De wereldwijde Bijbelvertaalbeweging is geschokt door de Russische inval in Oekraïne. Wat een leed en onveiligheid brengt het teweeg! Hoe…

Lees meer

Bid voor de situatie in Oekraïne 

Vanwege de oorlog in Oekraïne, roepen we u op om te bidden. Wij willen u vragen deze dagen te bidden…

Lees meer

Vertalen in gebarentaal in Azië

Een bijzonder nieuw project is onlangs gestart! In Zuidoost-Azië is gestart met vertalen in gebarentaal. Er wordt in twee gebarentalen…

Lees meer

Nieuwe veldmedewerker uitgezonden naar Azië

We hebben een nieuwe veldmedewerker uitgezonden! Onlangs is Elizabeth* uitgezonden naar Azië. Na een indrukwekkende kerkdienst waarin Gods zegen werd…

Lees meer

Starten in zes nieuwe talen in DR Congo

Collega Richard is net teruggekomen uit DR Congo – met geweldig nieuws. “Ongelooflijk, wat daar momenteel gebeurt! Alle deuren gaan open. We kunnen niet wachten! ” …

Lees meer

Negen extra talen in DR Congo

Collega Richard is net voor de lockdown teruggekomen uit de Democratische Republiek Congo – met geweldig nieuws. Hij vertelde mij:…

Lees meer

Kerst in de Bijbel: Eén klinker veranderde het leven van heel veel mensen

Hoe begrijp je de diepere betekenis van Kerst uit de Bijbel? Hoe vertaal je het woord ‘liefde’ zo correct mogelijk?…

Lees meer

Nederlandse taalkundige geëvacueerd na toenemende dreiging in Ethiopië

De regering van Ethiopië heeft de noodtoestand uitgeroepen, omdat het gewapende conflict in het noorden van het land uit de…

Lees meer

Simbiti ontvangen Nieuwe Testament

Een mooi feest, grote dankbaarheid en de blijdschap is van de gezichten af te lezen. Na veel jaren werk hebben…

Lees meer

Dit jaar voor 22 miljoen mensen Bijbelvertaalprojecten gestart

In het afgelopen jaar is er in 122 taalgroepen gestart met een Bijbelvertaalproject. “Er zijn nog nooit zoveel vertaalprojecten geweest…

Lees meer