Een prachtig vertaalmoment

Leestijd: 3 minuten  |  08 november 2019

Anne Stoppels begeleidt het Onobasulu vertaal- en alfabetiseringswerk in Papoea-Nieuw-Guinea. Eerder werd er gewerkt aan het Bijbelboek Openbaring. “We hadden weer mooie vertaalmomenten. Bijvoorbeeld bij Openbaring 7 waar de 144.000 Gods zegel op hun voorhoofd krijgen gedrukt. Het woord ‘zegel’ komt vaker voor in de bijbel, vaak als een merkteken van het feit dat God de gelovigen vast en zeker als de Zijne beschouwt.”

Anne vertelt over het vertaalproces van Openbaring: “Tot nu toe hadden we steeds het woord zegel vertaald met imini, een algemeen woord voor markering. In de zoektocht naar een specifieker woord, kwamen we op het gebruik van de Onobasulu om hun varkens een bepaalde knip in het oor te geven als een teken van eigenaarschap. Oormerken dus, zoals Nederlands vee een nummertje in hun oor krijgt. Maar het mooie is dat het woord voor eigenaar in het Onobasulu hetzelfde is als ‘vader’.”

Varken

Anne vervolgt: “Als de Onobasulu een varken, of een stuk land, of wat dan ook maar, markeren als zijnde van hen, als een teken voor anderen om ervan af te blijven, dan noemen ze dat enaoba. Letterlijk ‘ik-ben-hiervan-de-vader’. En dat is dan een werkwoord. Dus dan krijg je zoiets als: Hij heeft zijn varken ge-ik-ben-hiervan-de-vader-d, als iemand zijn varken zo’n oormerk heeft gegeven.  Dat vaderteken is niet te verwijderen, ook niet als het varken de bush inloopt en verwildert. Als zo’n verwilderd varken later weer gevonden wordt, weet iedereen van wie het dier is.” De lokale Bijbelvertaler Wabele voegt hier nog aan toe: “En als het varken verwildert, denkt zijn ‘vader’ de hele tijd, waar zou mijn varken toch zijn?”

Verrassend

“Alle vergelijkingen gaan natuurlijk altijd mank, want uiteindelijk hebben de Onobasulu varkens om ze op te eten, en dat is natuurlijk niet hoe God ons ‘Ik-ben-de-Vader-t’. Maar toen we dit woord ‘enaoba’ in de vertaling gebruikten, en ik zag hoe de vertalers erop reageerden, had ik het gevoel dat de vertaling hier eigenlijk mooier is dan het origineel! Zo blijft het vertaalwerk ons altijd weer verrassen!” Aldus vertaalster Anne.

‘Hij heeft zijn varken ge-ik-ben-hiervan-de-vader-d’

Deze foto uit 1998, werd genomen door een collega van Anne Stoppels, Brigitta Uringa.

“Bij de twee varkens rechts op de foto is de oormarkering duidelijk te zien. De puntjes zijn van de oren afgesneden. Onobasulu varkens lopen vrij rond in de bush. Ze krijgen ’s ochtends en ’s avonds op een vaste plaats eten van hun eigen ‘vader’, of van diens vrouw of kinderen. Daarom lopen ze meestal niet weg. En terwijl ik dit schrijf, bedenk ik dat ik nog even moet vragen, hoe het zit als een vrouw iets als eigendom markeert. Is het dan ook enaoba? Of is het dan enaeba? (‘Ik ben hiervan de moeder’.) Zo helpt het schrijven me ook om compleet te zijn in mijn taalkundige onderzoek…”

Meer lezen over het werk van Anne Stoppels? Dat kan hier

Help mee vertalen

Ondersteun het Bijbelvertaalwerk!

Deel dit bericht

Gerelateerd

Nederlandse taalkundige geëvacueerd na toenemende dreiging in Ethiopië

De regering van Ethiopië heeft de noodtoestand uitgeroepen, omdat het gewapende conflict in het noorden van het land uit de…

Lees meer

Simbiti ontvangen Nieuwe Testament

Een mooi feest, grote dankbaarheid en de blijdschap is van de gezichten af te lezen. Na veel jaren werk hebben…

Lees meer

Dit jaar voor 22 miljoen mensen Bijbelvertaalprojecten gestart

In het afgelopen jaar is er in 122 taalgroepen gestart met een Bijbelvertaalproject. “Er zijn nog nooit zoveel vertaalprojecten geweest…

Lees meer

Column: Geld boeit God wel

“Ik denk gewoon dat geld mij niet zoveel boeit.” Ik hoor het mezelf nog zeggen op die mooie nazomerdag in…

Lees meer

Geven met blijdschap

“Ik heb de impact van Gods Woord in de eigen taal van dichtbij mogen zien. Daarom zet ik graag een…

Lees meer

Reizen door gevaarlijk Congo

Een paar liter benzine, enkele papiertjes met Bijbelteksten en een rotsvast geloof dat hun Lese-volk de Bijbel nodig heeft in…

Lees meer

Sabura vertelt Bijbelverhalen in haar dorp

Aan de oever van een kleine poel bij het dorp Melfi staat een groep mensen bij elkaar. Vandaag worden drie…

Lees meer

Column: Een Bijbel voor de volgende generatie

Ik hoor het vaak om mij heen: ‘de jeugd heeft de toekomst’. Het zijn niet alleen politici of marketingmensen: ook…

Lees meer

Wycliffe Bijbelvertalers publiceert jaarverslag

Wycliffe Bijbelvertalers Nederland kijkt terug op een gezegend jaar 2020. Dat blijkt uit het jaarverslag dat deze week is gepubliceerd….

Lees meer

‘Ik ontdekte dat Wycliffe Bijbelvertalers niet alleen taalkundigen uitzendt’

Hanneke Louter (HR-manager Tanzania) en Willem Baarssen (financieel manager West-Afrika) zijn beiden veldmedewerkers van Wycliffe Bijbelvertalers. Ze wonen in Afrika,…

Lees meer

Bijbelvertaalwerk in stroomversnelling

Dit verhaal gaat over het vertalen van de Bijbel in DR Congo: Een smal, houten motorbootje gaat met volle vaart…

Lees meer

God is veel sterker dan de boze geesten

Wereldwijd zijn er 3 miljard mensen die nog nooit van Jezus hebben gehoord. Dat is 40 procent van de wereldbevolking. Deze…

Lees meer

Bijbelvertaalwerk ging nog nooit zo snel

PERSBERICHT – Het werk van Wycliffe Bijbelvertalers is in een stroomversnelling terecht gekomen. Met name in de Democratische Republiek Congo:…

Lees meer

Getuigenis: Moslimleider hoort Jezus’ stem

Sauli: “Door die stem wilde ik Hem leren kennen.” “Toen ik op een avond in een guesthouse wilde gaan slapen,…

Lees meer

Betrokken vanaf de start

Een laptop, stroom, een Bijbelvertaler en het liefst ook internet, dat is wat je nodig hebt om te starten met…

Lees meer

Geven is meer dan het schenken van geld

Henk Schouten, eigenaar van Schouten Europe B.V., heeft wel wat met het begrip geven. Sterker nog: het is onderdeel geworden…

Lees meer

Genade is een werkwoord

Terreur is de dagelijkse werkelijkheid voor de Ngiti, een bevolkingsgroep in het onrustige noordoosten van Congo. Lokale milities verschuilen zich in de bush,…

Lees meer

De kogelgaten zitten nog in de muur

Bijbelvertalen als je land in brand staat: waarom zou je dat doen? Onze medewerker Richard, werkzaam op de afdeling Programma’s,…

Lees meer

Bijbel brengt vrede, uitzicht en troost na jarenlange strijd

Het is een bijzonder moment voor twee groepen uit Papoea-Nieuw-Guinea. Een staakt-het-vuren wordt afgesproken en de vrede wordt getekend. Het verwoestende conflict heeft…

Lees meer

Bijbelverhalen komen tot leven!

Wat doe je als de kinderen niet naar school kunnen omdat er geen geld is voor onderwijs? Wat doe je…

Lees meer