‘Wereldwijd een thuis’

De vochtige lucht. Vertrouwde geluiden op straat. Een drankje in de supermarkt dat ze jaren niet heeft gezien. Zodra Anke Plange in Indonesië uit het vliegtuig stapt, is er herkenning. Ook in verschillende Afrikaanse landen kan haar dat gevoel overvallen: ik ben er weer. Dat thuisgevoel heeft niet alleen te maken met de tijd dat ze zelf in het buitenland woonde. Het ontstaat ook door de ontmoeting met mensen wereldwijd die hetzelfde verlangen delen: dat anderen God leren kennen door Zijn Woord.

Als directeur internationale partnerschappen bij Wycliffe gaat Anke regelmatig op reis. Het liefst bezoekt ze tijdens elke reis een kerkdienst. “Waar ter wereld je ook bent, als christen heb je daar een thuis. En je ervaart meteen iets van hoe het christelijke leven daar is.” Een bezoek aan een kerk in Zuidoost-Azië maakte diepe indruk. Ze wist hoe moeilijk christenen het daar kunnen hebben. “En vervolgens kom je in een kerk waar God groot gemaakt wordt, waar hoop en vreugde zijn. Dan denk je: hiervoor doen we het. Daar zie je wat de Bijbel betekent voor mensen.”

Elkaar nodig

Veel van wat Anke leerde over internationale samenwerking, ontstond ver voor ze directeur werd. Ze werkte lange tijd in Indonesië en Madagaskar. “Daar ervaarde ik dat veel dingen die we vanzelfsprekend vinden, cultureel bepaald zijn.” In Papoea, Indonesië, liep ze eens met dorpsgenoten over een junglepad naar een ander dorp. Zij zag overal dezelfde bomen, maar de anderen wisten precies waar ze linksaf moesten. “Dan lachten ze en zeiden: Anke, ben je nieuw hier of zo?” vertelt ze. “Ik kon daar echt van genieten. Zij konden iets wat voor mij helemaal niet vanzelfsprekend was. Als je daar dan met elkaar om kunt lachen, dat helpt heel erg.”

Ook haar huwelijk met een Ghanese man heeft haar gevormd. “Een intercultureel huwelijk houdt je nederig. Je wordt steeds opnieuw uitgedaagd om naar je eigen aannames te kijken.” Ze noemt een eenvoudig voorbeeld. “Ik kan zeggen: we moeten op tijd in de kerk zijn. Dan zegt mijn man: maar netjes gekleed komen is belangrijker. Welke waarde weegt dan zwaarder?”

Die ervaring helpt haar in haar werk. “Het leert je kijken met de ogen van een ander.” Vaak schept het daarnaast een band met internationale contacten. “Als Afrikaanse partners horen dat ik met een Ghanese man ben getrouwd, zeggen ze al snel: Je bent onze zuster!”

Ooit zou ze graag weer een periode in het buitenland gaan wonen. “Maar op dit moment is dat met het gezin niet handig.” Met twee tienerzoons die graag voetballen is ze regelmatig op het voetbalveld te vinden. “Een fanatieke voetbalmoeder zou ik mezelf niet noemen, maar ik kom er graag en de jongens vinden het belangrijk.”

Bruggen bouwen

Anke bracht haar brede oriëntatie mee naar Wycliffe. “Ik ben hier komen werken omdat het een wereldwijde Bijbelvertaalbeweging is. Je werkt niet met één of twee buitenlandse partnerorganisaties, maar met organisaties over de hele wereld.” Ze begon als teamleider internationale programma’s, maar voegde al snel een extra woord toe aan haar functietitel: partnerschappen. “Die partnerschappen zijn ontzettend belangrijk. Zeker nu er steeds meer verschillende kerken en organisaties betrokken zijn bij Bijbelvertaalwerk. Dan moet je elkaar kennen, begrijpen wat de ander drijft en ontdekken hoe je elkaar kunt versterken.”

Dat is niet altijd eenvoudig. Sommige organisaties leggen de nadruk op kwaliteit, anderen willen vooral tempo maken. Juist daar ziet ze een bijzondere rol voor Wycliffe Nederland. “Wij zijn internationaal gezien een relatief kleine organisatie. Daardoor kunnen we vaak een brugfunctie vervullen. Als de ene organisatie iets vindt van de andere, vraag ik vaak: Heb je al met elkaar gepraat? Zal ik jullie in contact brengen?”

Met de voeten in de klei

Anke kende veel partners al jarenlang en was actief betrokken bij de internationale samenwerking. Toch moest ze wennen aan het idee om directeur te worden. “Ik heb altijd gezegd dat ik geen ambitie had om directeur te worden. Ik ben heel erg van de inhoud en wilde graag met de voeten in de klei blijven staan.” Ze besloot de weg open in te gaan. “Ik dacht: als dit is waar ik mag dienen, dan wil ik daarvoor beschikbaar zijn.”

In haar huidige rol komt die inhoudelijke betrokkenheid in combinatie met haar analytische karakter juist goed van pas. Ze leest teksten mee en is verantwoordelijk voor financiën. “Ik vind het leuk om cijfers te doorgronden. Wat zit erachter? En klopt dat?”

Tegelijk is ze zich ervan bewust dat goede samenwerking begint bij vertrouwen. “Soms zeg ik tegen internationale partners: ik ga even Nederlands doen. Dan weten ze dat ik iets directs ga zeggen. Maar als de relatie goed is, kan die dat ook hebben.”

Goede relaties

Relaties opbouwen hoort voor Anke bij het hart van haar werk. Op internationale conferenties is haar agenda dan ook goed gevuld met afspraken. Haar talenkennis komt daarbij goed van pas, al levert dat soms komische situaties op. “Frans en Indonesisch zitten in hetzelfde vakje in mijn hoofd. Dus als ik erg moe word, haal ik die twee nog weleens door elkaar.”

De ontmoetingen geven haar energie. “Ik vind het heel leuk om met mensen in contact te zijn en te horen over de mooie dingen die God aan het doen is.” Tegelijk bepalen ze haar bij de moeilijke omstandigheden waarin veel partnerorganisaties hun werk doen. “Voor veel taalgroepen is de Bijbel inmiddels vertaald. We werken nu vaak in gebieden waar geweld of vervolging is, of allebei. Hoe laveer je daar dan goed in?”

Geven en ontvangen

Binnen de meerjarenstrategie van Wycliffe speelt wederkerigheid in de internationale samenwerking een belangrijke rol. Voor Anke gaat dat over meer dan uitwisseling. “Wederkerigheid betekent voor mij dat je elkaar dient met de verschillende gaven en talenten die je hebt, terwijl je samen aan hetzelfde doel werkt. Het is geven én ontvangen.”

Dat ziet ze terug in gesprekken met directeuren van partnerorganisaties. “Ik vind het mooi als een directeur uit Ethiopië of Benin niet alleen vertelt hoe het met zijn organisatie gaat, maar ook vraagt hoe het met Wycliffe Nederland gaat. Dan zijn we niet alleen bezig met verantwoording afleggen, maar leren we echt van elkaar en kunnen we voor elkaar bidden.”

Hoewel mensen gelijkwaardig zijn, zijn de rollen niet altijd gelijk. Daar wordt het spannend. “Geld blijft een van de lastigste onderwerpen. Wij hebben een verantwoordelijkheid om verantwoording te vragen over de middelen die we geven. Maar sommige partners vragen zich af waarom we zoveel vragen stellen.” Daarom probeert Anke steeds uit te leggen dat vragen stellen niet hetzelfde is als wantrouwen. “Het gaat om willen begrijpen wat er gebeurt.”

Gewoon luisteren

Wanneer Anke vertelt over wat zij zelf leert van internationale partners, komt één woord steeds terug: luisteren. Tijdens een recente reis naar Indonesië kreeg die les opnieuw betekenis. Iemand droeg uit zijn hoofd een Bijbelgedeelte voor, terwijl de groep aandachtig luisterde. “Ik merkte dat ik gewoon zat te luisteren”, vertelt ze. “Ik maakte geen aantekeningen. Ik was niet bezig met wat ik straks zou zeggen, ik luisterde alleen.”

Dat raakte haar. Het luisteren naar Gods Woord, maar ook het luisteren naar elkaar. “Ik heb het voorrecht dat ik dit mag doen met partnerorganisaties over de hele wereld. Maar uiteindelijk kan iedereen dat doen op zijn eigen plek, luisteren naar wat de ander bezighoudt. Gods Koninkrijk is veelkleurig. Je leert altijd wel iets wanneer je echt naar iemand luistert.”