Tekenen is een wereldtaal

Leestijd:  |  23 december 2014

De jonge Willem was een echt ‘stadsjochie’, zoals hij zelf zegt. Hij was erg druk en speelde veel op straat. Willem is opgegroeid in Utrecht en kwam uit een moeilijke thuissituatie. Hij gedroeg zich niet zo best.

“Mijn ouders hadden vaak ruzie en leefden in onmin met elkaar. In het gezin was veel schuld, schaamte en angst voor veroordeling. Als kind neem je die spanning mee, en dat uitte zich op school en op straat, aldus Willem. Hij herinnert zich hoe hij allerlei streken uithaalde met zijn onderwijzers, van wie er een gezegd zou hebben: “Je doet mijn bloed koken.”

Op zijn negende kreeg Willem een auto-ongeluk en heeft een paar dagen in coma gelegen. Toen hij thuis kwam moest hij nog een tijd op bed blijven. Toen is hij boekjes gaan schrijven.

Al tekenend leerde hij Jezus kennen

Willem begon met het schrijven van verhalen met illustraties, en speelde uitgeverijtje onder de naam: ‘De Vink’. Dit waren gewoon fantasieverhalen, spannende avonturenverhalen, maar Jezus kwam er ook altijd in voor. Willem had een bewondering voor Jezus die het gat opvulde dat zijn vader had achtergelaten nadat zijn ouders waren gescheiden. Jezus was de persoon met wie hij kon praten en waar hij zich aan kon optrekken. Jezus was Degene die hem vasthield en die hem leerde om veroordeling in zijn leven geen kans te geven. Dit hielp hem om van zichzelf en van anderen te leren houden.

Naarmate Willem meer leerde over Gods genade, kwamen deze thema’s ook sterker naar voren in zijn tekeningen. Zo ontstond er in Willem het verlangen om zendeling en journalist te worden. Hij vertelde andere mensen dat hij journalist wilde worden. Dit was het enige woord dat hij als kind kende om te omschrijven wat hij later wilde worden.

Op school sprak hij vrij over Jezus met zijn vriendjes. Toen hij tiener was, ging hij met zijn moeder naar het trainingscentrum van Wycliffe in Engeland. Daar zag hij hoe er op Wycliffe onderwijs werd gegeven in taalwetenschappen en Bijbelvertaalwerk. Zo kreeg hij een interesse in talen en ontstond het idee om Gods’ Woord bekend te maken onder andere culturen.

Ontstaan van het stripboek ’Jezus Messias’

‘Dit was mijn droom, mijn visie, ik hou van Jezus’, zegt Willem. ‘Ik wilde mensen bekend maken met Jezus, mijn Held’. Willem had het verlangen dat het stripboek over de hele wereld verspreid zou worden in zoveel mogelijk talen. Hij besteedde anderhalf jaar aan het maken van het stripboek.

Dit was geen gemakkelijke taak. De staf van Wycliffe wees Willem op bepaalde problemen waar hij tegen aan zou lopen bij het maken van een strip. Beeldtaal is weliswaar universeel, maar wordt niet altijd onmiddellijk begrepen. Mensen die niet opgegroeid zijn met strips begrijpen niet wat het voorstelt. Bepaalde effecten en close-ups dien je te vermijden. Als je bijvoorbeeld alleen een hoofd tekent, denken lezers die niet in een beeldcultuur zijn opgegroeid, dat het hoofd is afgehakt.

Willem moest ook rekening houden met bepaalde culturele gebruiken bij het maken van zijn tekeningen, zoals het eten met de rechterhand. Dit is een gebruik in landen waar veel moslims wonen. Daar wordt alleen de rechterhand gebruikt voor activiteiten als eten en handen schudden, terwijl de linkerhand gebruikt wordt om jezelf te wassen.

Voor de huidskleur heeft Willem voor een donkere huidskleur gekozen, omdat dit in veel landen de meest voorkomende huidskleur is. Voor het tekenen van Jezus heeft Willem gekozen voor een stoere vent, “omdat je het gewoon 64 bladzijden met Hem moet doen …”. Hij heeft ervoor gekozen om zich niet teveel in te laten met historische of afleidende details. Hij wilde het geheel zo eenvoudig mogelijk houden. In zijn tekeningen wilde hij vooral de persoon van Jezus centraal stellen.

Het kleurgebruik valt op in het stripboek van Willem. De kleur rood verwijst naar het bloed van Jezus. Alleen Jezus heeft die kleur. Na de opstanding heeft hij Hem symbolisch de kleur wit gegeven. Het kleurgebruik ontwikkelt zich tijdens het verhaal. Eerst worden vooral de kleuren blauw en groen gebruikt. Naarmate de spanning in het verhaal stijgt, verandert de kleur in oranje en rood dat steeds donkerder wordt bij het naderen van het moment van de kruisiging.

Achteraf heeft Willem nog enkele wijzigingen aangebracht, om te voorkomen dat bepaalde details teveel van het verhaal zouden afleiden. In sommige tekeningen kon je de knie van Jezus zien en heeft hij de kleding langer moeten tekenen om geen aanstoot te geven aan lezers met een moslim achtergrond. En voor de katholieke uitgaven heeft hij de kruimels weggehaald bij het breken van het brood, omdat dit voor de katholieke gelovigen een probleem was. Er mag immers niets verloren gaan bij de eucharistieviering.

Het was een hele onderneming, maar uiteindelijk verscheen in 1993 het eerste stripboek ‘Jezus Messias’ met hulp van Wycliffe Nederland en door inzet van de stichting ‘Universal Language’ die Willem samen met zijn vrouw had opgezet. Later werden hier nog 34 Bijbellessen aan toegevoegd en zes jaar later begonnen Bijbelvertaalteams met de vertaling ervan in andere talen.

Jezus spreekt onze taal

Vandaag is het stripboek ‘Jezus Messias’ te verkrijgen in 65 talen en het kan door elke taalgemeenschap in de wereld vertaald worden als daar behoefte aan bestaat. In veel landen wordt het gebruikt als hulp bij alfabetisering. Recentelijk schreef iemand uit Soedan aan Willem, dat hij voor het eerst de boodschap van het evangelie had begrepen door het lezen van het stripboek. Hij voegde daar aan toe: “Nu is Hij van ons, want Hij spreekt onze taal.”

Willem die zichzelf spreker, schrijver en tekenaar noemt, is bescheiden over zijn bijdrage. Als hij hierover spreekt, zegt hij: ‘Ik hou van Jezus, en ik kan tekenen, daarom heb ik dit stripboek over Jezus gemaakt’.

Hij deelt een boodschap met ons uit Joh. 15:8, wat hem altijd geholpen heeft in zijn leven: “Hierin is Mijn Vader verheerlijkt, dat gij veel vrucht draagt; en gij zult Mijn discipelen zijn.” (Statenvertaling). Dit vers vertelt ons dat we uniek zijn, aldus Willem. “Je bent zo geschapen, dat er uit komt wat er in zit.” Anderen kunnen genieten van wie je bent en wat je doet. De een doet dat met tekeningen, anderen geven zorg aan andere mensen of worden leiders van een organisatie. Dat is Gods doel met je leven.

En het stripboek?
“Het stripboek is nu eigenlijk de zendeling geworden. Die doet zijn eigen werk. En soms ga ik er achteraan.”

Meer informatie

Klik hier voor meer informatie over het Jezus Messiasstripboek-project van Wycliffe.

Tekst en foto’s: Geert Hoekstra

Help mee vertalen

Ondersteun het Bijbelvertaalwerk!

Deel dit bericht

Gerelateerd

Nederlandse taalkundige geëvacueerd na toenemende dreiging in Ethiopië

De regering van Ethiopië heeft de noodtoestand uitgeroepen, omdat het gewapende conflict in het noorden van het land uit de…

Lees meer

Simbiti ontvangen Nieuwe Testament

Een mooi feest, grote dankbaarheid en de blijdschap is van de gezichten af te lezen. Na veel jaren werk hebben…

Lees meer

Dit jaar voor 22 miljoen mensen Bijbelvertaalprojecten gestart

In het afgelopen jaar is er in 122 taalgroepen gestart met een Bijbelvertaalproject. “Er zijn nog nooit zoveel vertaalprojecten geweest…

Lees meer

Column: Geld boeit God wel

“Ik denk gewoon dat geld mij niet zoveel boeit.” Ik hoor het mezelf nog zeggen op die mooie nazomerdag in…

Lees meer

Geven met blijdschap

“Ik heb de impact van Gods Woord in de eigen taal van dichtbij mogen zien. Daarom zet ik graag een…

Lees meer

Reizen door gevaarlijk Congo

Een paar liter benzine, enkele papiertjes met Bijbelteksten en een rotsvast geloof dat hun Lese-volk de Bijbel nodig heeft in…

Lees meer

Sabura vertelt Bijbelverhalen in haar dorp

Aan de oever van een kleine poel bij het dorp Melfi staat een groep mensen bij elkaar. Vandaag worden drie…

Lees meer

Column: Een Bijbel voor de volgende generatie

Ik hoor het vaak om mij heen: ‘de jeugd heeft de toekomst’. Het zijn niet alleen politici of marketingmensen: ook…

Lees meer

Wycliffe Bijbelvertalers publiceert jaarverslag

Wycliffe Bijbelvertalers Nederland kijkt terug op een gezegend jaar 2020. Dat blijkt uit het jaarverslag dat deze week is gepubliceerd….

Lees meer

‘Ik ontdekte dat Wycliffe Bijbelvertalers niet alleen taalkundigen uitzendt’

Hanneke Louter (HR-manager Tanzania) en Willem Baarssen (financieel manager West-Afrika) zijn beiden veldmedewerkers van Wycliffe Bijbelvertalers. Ze wonen in Afrika,…

Lees meer

Bijbelvertaalwerk in stroomversnelling

Dit verhaal gaat over het vertalen van de Bijbel in DR Congo: Een smal, houten motorbootje gaat met volle vaart…

Lees meer

God is veel sterker dan de boze geesten

Wereldwijd zijn er 3 miljard mensen die nog nooit van Jezus hebben gehoord. Dat is 40 procent van de wereldbevolking. Deze…

Lees meer

Bijbelvertaalwerk ging nog nooit zo snel

PERSBERICHT – Het werk van Wycliffe Bijbelvertalers is in een stroomversnelling terecht gekomen. Met name in de Democratische Republiek Congo:…

Lees meer

Getuigenis: Moslimleider hoort Jezus’ stem

Sauli: “Door die stem wilde ik Hem leren kennen.” “Toen ik op een avond in een guesthouse wilde gaan slapen,…

Lees meer

Betrokken vanaf de start

Een laptop, stroom, een Bijbelvertaler en het liefst ook internet, dat is wat je nodig hebt om te starten met…

Lees meer

Geven is meer dan het schenken van geld

Henk Schouten, eigenaar van Schouten Europe B.V., heeft wel wat met het begrip geven. Sterker nog: het is onderdeel geworden…

Lees meer

Genade is een werkwoord

Terreur is de dagelijkse werkelijkheid voor de Ngiti, een bevolkingsgroep in het onrustige noordoosten van Congo. Lokale milities verschuilen zich in de bush,…

Lees meer

De kogelgaten zitten nog in de muur

Bijbelvertalen als je land in brand staat: waarom zou je dat doen? Onze medewerker Richard, werkzaam op de afdeling Programma’s,…

Lees meer

Bijbel brengt vrede, uitzicht en troost na jarenlange strijd

Het is een bijzonder moment voor twee groepen uit Papoea-Nieuw-Guinea. Een staakt-het-vuren wordt afgesproken en de vrede wordt getekend. Het verwoestende conflict heeft…

Lees meer

Bijbelverhalen komen tot leven!

Wat doe je als de kinderen niet naar school kunnen omdat er geen geld is voor onderwijs? Wat doe je…

Lees meer