Tekenen is een wereldtaal

Leestijd:  |  23 december 2014

De jonge Willem was een echt ‘stadsjochie’, zoals hij zelf zegt. Hij was erg druk en speelde veel op straat. Willem is opgegroeid in Utrecht en kwam uit een moeilijke thuissituatie. Hij gedroeg zich niet zo best.

“Mijn ouders hadden vaak ruzie en leefden in onmin met elkaar. In het gezin was veel schuld, schaamte en angst voor veroordeling. Als kind neem je die spanning mee, en dat uitte zich op school en op straat, aldus Willem. Hij herinnert zich hoe hij allerlei streken uithaalde met zijn onderwijzers, van wie er een gezegd zou hebben: “Je doet mijn bloed koken.”

Op zijn negende kreeg Willem een auto-ongeluk en heeft een paar dagen in coma gelegen. Toen hij thuis kwam moest hij nog een tijd op bed blijven. Toen is hij boekjes gaan schrijven.

Al tekenend leerde hij Jezus kennen

Willem begon met het schrijven van verhalen met illustraties, en speelde uitgeverijtje onder de naam: ‘De Vink’. Dit waren gewoon fantasieverhalen, spannende avonturenverhalen, maar Jezus kwam er ook altijd in voor. Willem had een bewondering voor Jezus die het gat opvulde dat zijn vader had achtergelaten nadat zijn ouders waren gescheiden. Jezus was de persoon met wie hij kon praten en waar hij zich aan kon optrekken. Jezus was Degene die hem vasthield en die hem leerde om veroordeling in zijn leven geen kans te geven. Dit hielp hem om van zichzelf en van anderen te leren houden.

Naarmate Willem meer leerde over Gods genade, kwamen deze thema’s ook sterker naar voren in zijn tekeningen. Zo ontstond er in Willem het verlangen om zendeling en journalist te worden. Hij vertelde andere mensen dat hij journalist wilde worden. Dit was het enige woord dat hij als kind kende om te omschrijven wat hij later wilde worden.

Op school sprak hij vrij over Jezus met zijn vriendjes. Toen hij tiener was, ging hij met zijn moeder naar het trainingscentrum van Wycliffe in Engeland. Daar zag hij hoe er op Wycliffe onderwijs werd gegeven in taalwetenschappen en Bijbelvertaalwerk. Zo kreeg hij een interesse in talen en ontstond het idee om Gods’ Woord bekend te maken onder andere culturen.

Ontstaan van het stripboek ’Jezus Messias’

‘Dit was mijn droom, mijn visie, ik hou van Jezus’, zegt Willem. ‘Ik wilde mensen bekend maken met Jezus, mijn Held’. Willem had het verlangen dat het stripboek over de hele wereld verspreid zou worden in zoveel mogelijk talen. Hij besteedde anderhalf jaar aan het maken van het stripboek.

Dit was geen gemakkelijke taak. De staf van Wycliffe wees Willem op bepaalde problemen waar hij tegen aan zou lopen bij het maken van een strip. Beeldtaal is weliswaar universeel, maar wordt niet altijd onmiddellijk begrepen. Mensen die niet opgegroeid zijn met strips begrijpen niet wat het voorstelt. Bepaalde effecten en close-ups dien je te vermijden. Als je bijvoorbeeld alleen een hoofd tekent, denken lezers die niet in een beeldcultuur zijn opgegroeid, dat het hoofd is afgehakt.

Willem moest ook rekening houden met bepaalde culturele gebruiken bij het maken van zijn tekeningen, zoals het eten met de rechterhand. Dit is een gebruik in landen waar veel moslims wonen. Daar wordt alleen de rechterhand gebruikt voor activiteiten als eten en handen schudden, terwijl de linkerhand gebruikt wordt om jezelf te wassen.

Voor de huidskleur heeft Willem voor een donkere huidskleur gekozen, omdat dit in veel landen de meest voorkomende huidskleur is. Voor het tekenen van Jezus heeft Willem gekozen voor een stoere vent, “omdat je het gewoon 64 bladzijden met Hem moet doen …”. Hij heeft ervoor gekozen om zich niet teveel in te laten met historische of afleidende details. Hij wilde het geheel zo eenvoudig mogelijk houden. In zijn tekeningen wilde hij vooral de persoon van Jezus centraal stellen.

Het kleurgebruik valt op in het stripboek van Willem. De kleur rood verwijst naar het bloed van Jezus. Alleen Jezus heeft die kleur. Na de opstanding heeft hij Hem symbolisch de kleur wit gegeven. Het kleurgebruik ontwikkelt zich tijdens het verhaal. Eerst worden vooral de kleuren blauw en groen gebruikt. Naarmate de spanning in het verhaal stijgt, verandert de kleur in oranje en rood dat steeds donkerder wordt bij het naderen van het moment van de kruisiging.

Achteraf heeft Willem nog enkele wijzigingen aangebracht, om te voorkomen dat bepaalde details teveel van het verhaal zouden afleiden. In sommige tekeningen kon je de knie van Jezus zien en heeft hij de kleding langer moeten tekenen om geen aanstoot te geven aan lezers met een moslim achtergrond. En voor de katholieke uitgaven heeft hij de kruimels weggehaald bij het breken van het brood, omdat dit voor de katholieke gelovigen een probleem was. Er mag immers niets verloren gaan bij de eucharistieviering.

Het was een hele onderneming, maar uiteindelijk verscheen in 1993 het eerste stripboek ‘Jezus Messias’ met hulp van Wycliffe Nederland en door inzet van de stichting ‘Universal Language’ die Willem samen met zijn vrouw had opgezet. Later werden hier nog 34 Bijbellessen aan toegevoegd en zes jaar later begonnen Bijbelvertaalteams met de vertaling ervan in andere talen.

Jezus spreekt onze taal

Vandaag is het stripboek ‘Jezus Messias’ te verkrijgen in 65 talen en het kan door elke taalgemeenschap in de wereld vertaald worden als daar behoefte aan bestaat. In veel landen wordt het gebruikt als hulp bij alfabetisering. Recentelijk schreef iemand uit Soedan aan Willem, dat hij voor het eerst de boodschap van het evangelie had begrepen door het lezen van het stripboek. Hij voegde daar aan toe: “Nu is Hij van ons, want Hij spreekt onze taal.”

Willem die zichzelf spreker, schrijver en tekenaar noemt, is bescheiden over zijn bijdrage. Als hij hierover spreekt, zegt hij: ‘Ik hou van Jezus, en ik kan tekenen, daarom heb ik dit stripboek over Jezus gemaakt’.

Hij deelt een boodschap met ons uit Joh. 15:8, wat hem altijd geholpen heeft in zijn leven: “Hierin is Mijn Vader verheerlijkt, dat gij veel vrucht draagt; en gij zult Mijn discipelen zijn.” (Statenvertaling). Dit vers vertelt ons dat we uniek zijn, aldus Willem. “Je bent zo geschapen, dat er uit komt wat er in zit.” Anderen kunnen genieten van wie je bent en wat je doet. De een doet dat met tekeningen, anderen geven zorg aan andere mensen of worden leiders van een organisatie. Dat is Gods doel met je leven.

En het stripboek?
“Het stripboek is nu eigenlijk de zendeling geworden. Die doet zijn eigen werk. En soms ga ik er achteraan.”

Meer informatie

Klik hier voor meer informatie over het Jezus Messiasstripboek-project van Wycliffe.

Tekst en foto’s: Geert Hoekstra

Help mee vertalen

Ondersteun het Bijbelvertaalwerk!

Deel dit bericht

Gerelateerd

Delen en vermenigvuldigen

Feest in Nederland: het bookazine Vol Bewondering dat we al zo lang wilden uitbrengen, is klaar! In 50 verhalen leest…

Lees meer

Honger naar Gods Woord

De Idaasha hebben honger naar Gods Woord, maar vertaalwerk vraagt vaak tientallen jaren geduld. Maar in Benin heeft het Idaasha…

Lees meer

Nog ruim 2.000 taalgroepen wachten op vertaalproject van de Bijbel

Van de ruim 7.000 talen die wereldwijd worden gesproken, wachten nog ruim 2.000 op een vertaalproject van de Bijbel. Dit…

Lees meer

Een nieuw lied, een lied van bewondering

Onlangs deelden we het bijzondere verhaal van de opdraging van het Koei Nieuwe Testament. Nog niet gelezen? Doen! Ik had…

Lees meer

Dit is wat Gods Woord wereldwijd teweeg brengt

Vandaag verschijnt bij Wycliffe Bijbelvertalers Nederland een uniek bookazine met de titel: Vol bewondering. In het bookazine staan 50 korte,…

Lees meer

Het grootste geschenk ooit

Er trekt een stoet van zo’n 400 man door de stoffige straten van het Cambodjaanse dorp. Sierlijke vlaggetjes wuiven in…

Lees meer

5 taalkundige redenen waarom Google Translate de Bijbel niet kan vertalen

Waarom gebruiken we niet gewoon Google Translate voor het vertalen van de Bijbel? Hier lees je vijf taalkundige redenen waarom…

Lees meer

Opnieuw een Bijbelvertaler vermoord in Kameroen

De lokale pastor Christopher Tanjoh is op 7 augustus vermoord bij een aanval in zijn dorp in Kameroen. Hij was…

Lees meer

We hebben een grote God

‘Dit is het nieuwe normaal’, een zin die u wellicht al vaak heeft gehoord. Wat voor mij nooit ‘normaal’ zal…

Lees meer

‘We geloven dat deze Bijbel levens zal veranderen’

Ben je wel eens ongeduldig omdat je pakketje nog niet is gearriveerd? Wij kunnen meestal precies bijhouden wanneer een pakket…

Lees meer

Familie Bout voor Wycliffe naar Roemenië

Alfred en Hannah Bout zijn zondagmiddag uitgezonden voor Wycliffe Bijbelvertalers. De kerkdienst, waarin zij Gods zegen vroegen over hun werk,…

Lees meer

Livestream bekijken op 27 juni

Op zaterdagavond 27 juni 2020 van 20.00-21.00 uur viert Wycliffe haar 50-jarig jubileum met een live uitzending (via YouTube). Dankbaarheid…

Lees meer

Wederkomst dichtbij

We naderen de dag waarop elke taalgroep op aarde toegang heeft tot het Woord van God. Alleen al in het…

Lees meer

Door de Bijbel weet So Phy dat ze van waarde is

In de verte ziet de Cambodjaanse So Phy ze al aankomen: de Bijbelvertalers die sinds kort in haar dorp wonen….

Lees meer

Wycliffe in 2019: Vertaalwerk in een stroomversnelling

Wycliffe Bijbelvertalers Nederland kan terugkijken op een mooi 2019. Dat blijkt uit het jaarverslag dat deze week is gepubliceerd. Zo…

Lees meer

De Geest doorbreekt de grenzen

Het zal u niet zijn ontgaan: Wycliffe Nederland viert haar 50-jarig bestaan. Om dit te vieren zijn we met een…

Lees meer

6 manieren om dankbaar te leven

Uit onderzoek blijkt dat wanneer mensen dankbaarheid uiten, ze gelukkiger zijn en positiever in het leven staan. We lezen dat…

Lees meer

“Er zit zoveel kracht in Gods Woord”

Henk Binnendijk over het belang van de Bijbel “De Bijbel is er voor gewone mensen.” Aan het woord is Henk…

Lees meer

Huis en haard – gedicht

Huis en Haard Ik wil naar huis- een plek waar mijn hart kan ademen zonder opgejaagd gevoel een plaats waar…

Lees meer

‘Ik help mensen graag Gods cadeau uitpakken’

Moedertaalonderwijs als basis van Bijbelvertaalwerk Het klinkt als een open deur, maar goed lees- en schrijfonderwijs in de moedertaal levert…

Lees meer