Een prachtig vertaalmoment

Leestijd:  |  08 november 2019

Anne Stoppels begeleidt het Onobasulu vertaal- en alfabetiseringswerk in Papoea-Nieuw-Guinea. Momenteel wordt er gewerkt aan het Bijbelboek Openbaring. “We hadden weer mooie vertaalmomenten. Bijvoorbeeld bij Openbaring 7 waar de 144.000 Gods zegel op hun voorhoofd krijgen gedrukt. Het woord ‘zegel’ komt vaker voor in de bijbel, vaak als een merkteken van het feit dat God de gelovigen vast en zeker als de Zijne beschouwt.”

‘Hij heeft zijn varken ge-ik-ben-hiervan-de-vader-d’

Tot nu toe hadden we steeds het woord zegel vertaald met imini, een algemeen woord voor markering. In de zoektocht naar een specifieker woord, kwamen we op hun gebruik om hun varkens een bepaalde knip in het oor te geven als een teken van eigenaarschap. Oormerken dus, zoals Nederlands vee een nummertje in hun oor krijgt. Maar het mooie is dat het woord voor eigenaar in het Onobasulu hetzelfde is als ‘vader’.

Als ze een varken, of een stuk land, of wat dan ook maar, markeren als zijnde van hen, als een teken voor anderen om ervan af te blijven, dan noemen ze dat enaoba. Letterlijk ‘ik-ben-hiervan-de-vader’. En dat is dan een werkwoord. Dus dan krijg je zoiets als: Hij heeft zijn varken ge-ik-ben-hiervan-de-vader-d, als iemand zijn varken zo’n oormerk heeft gegeven.  Dat vaderteken is niet te verwijderen, ook niet als het varken de bush inloopt en verwildert. Als zo’n verwilderd varken later weer gevonden wordt, weet iedereen van wie het dier is. Wabele – een lokale Bijbelvertaler- voegde hier nog aan toe: “En als het varken verwildert, denkt zijn ‘vader’ de hele tijd, waar zou mijn varken toch zijn?”

Alle vergelijkingen gaan natuurlijk altijd mank, want uiteindelijk hebben de Onobasulu varkens om ze op te eten, en dat is natuurlijk niet hoe God ons ‘Ik-ben-de-Vader-t’. Maar toen we dit woord ‘enaoba’ in de vertaling gebruikten, en ik zag hoe de vertalers erop reageerden, had ik het gevoel dat de vertaling hier eigenlijk mooier is dan het origineel! Zo blijft het vertaalwerk ons altijd weer verrassen!

Wat ik nog moet uitzoeken…

Bij de twee varkens rechts op de foto is de oormarkering duidelijk te zien. De puntjes zijn van de oren afgesneden. Onobasulu varkens lopen vrij rond in de bush. Ze krijgen ’s ochtends en ’s avonds op een vaste plaats eten van hun eigen ‘vader’, of van diens vrouw of kinderen. Daarom lopen ze meestal niet weg. En terwijl ik dit schrijf, bedenk ik dat ik nog even moet vragen, hoe het zit als een vrouw iets als eigendom markeert. Is het dan ook enaoba? Of is het dan enaeba? (‘Ik ben hiervan de moeder’.) Zo helpt het schrijven me ook om compleet te zijn in mijn taalkundige onderzoek…

De foto hierboven is een oude, genomen door mijn collega Birgitta Uringa in 1998.

Meer lezen over het werk van Anne Stoppels? Dat kan hier

Help mee vertalen

Ondersteun het Bijbelvertaalwerk!

Deel dit bericht

Gerelateerd

Delen en vermenigvuldigen

Feest in Nederland: het bookazine Vol Bewondering dat we al zo lang wilden uitbrengen, is klaar! In 50 verhalen leest…

Lees meer

Honger naar Gods Woord

De Idaasha hebben honger naar Gods Woord, maar vertaalwerk vraagt vaak tientallen jaren geduld. Maar in Benin heeft het Idaasha…

Lees meer

Nog ruim 2.000 taalgroepen wachten op vertaalproject van de Bijbel

Van de ruim 7.000 talen die wereldwijd worden gesproken, wachten nog ruim 2.000 op een vertaalproject van de Bijbel. Dit…

Lees meer

Een nieuw lied, een lied van bewondering

Onlangs deelden we het bijzondere verhaal van de opdraging van het Koei Nieuwe Testament. Nog niet gelezen? Doen! Ik had…

Lees meer

Dit is wat Gods Woord wereldwijd teweeg brengt

Vandaag verschijnt bij Wycliffe Bijbelvertalers Nederland een uniek bookazine met de titel: Vol bewondering. In het bookazine staan 50 korte,…

Lees meer

Het grootste geschenk ooit

Er trekt een stoet van zo’n 400 man door de stoffige straten van het Cambodjaanse dorp. Sierlijke vlaggetjes wuiven in…

Lees meer

5 taalkundige redenen waarom Google Translate de Bijbel niet kan vertalen

Waarom gebruiken we niet gewoon Google Translate voor het vertalen van de Bijbel? Hier lees je vijf taalkundige redenen waarom…

Lees meer

Opnieuw een Bijbelvertaler vermoord in Kameroen

De lokale pastor Christopher Tanjoh is op 7 augustus vermoord bij een aanval in zijn dorp in Kameroen. Hij was…

Lees meer

We hebben een grote God

‘Dit is het nieuwe normaal’, een zin die u wellicht al vaak heeft gehoord. Wat voor mij nooit ‘normaal’ zal…

Lees meer

‘We geloven dat deze Bijbel levens zal veranderen’

Ben je wel eens ongeduldig omdat je pakketje nog niet is gearriveerd? Wij kunnen meestal precies bijhouden wanneer een pakket…

Lees meer

Familie Bout voor Wycliffe naar Roemenië

Alfred en Hannah Bout zijn zondagmiddag uitgezonden voor Wycliffe Bijbelvertalers. De kerkdienst, waarin zij Gods zegen vroegen over hun werk,…

Lees meer

Livestream bekijken op 27 juni

Op zaterdagavond 27 juni 2020 van 20.00-21.00 uur viert Wycliffe haar 50-jarig jubileum met een live uitzending (via YouTube). Dankbaarheid…

Lees meer

Wederkomst dichtbij

We naderen de dag waarop elke taalgroep op aarde toegang heeft tot het Woord van God. Alleen al in het…

Lees meer

Door de Bijbel weet So Phy dat ze van waarde is

In de verte ziet de Cambodjaanse So Phy ze al aankomen: de Bijbelvertalers die sinds kort in haar dorp wonen….

Lees meer

Wycliffe in 2019: Vertaalwerk in een stroomversnelling

Wycliffe Bijbelvertalers Nederland kan terugkijken op een mooi 2019. Dat blijkt uit het jaarverslag dat deze week is gepubliceerd. Zo…

Lees meer

De Geest doorbreekt de grenzen

Het zal u niet zijn ontgaan: Wycliffe Nederland viert haar 50-jarig bestaan. Om dit te vieren zijn we met een…

Lees meer

6 manieren om dankbaar te leven

Uit onderzoek blijkt dat wanneer mensen dankbaarheid uiten, ze gelukkiger zijn en positiever in het leven staan. We lezen dat…

Lees meer

“Er zit zoveel kracht in Gods Woord”

Henk Binnendijk over het belang van de Bijbel “De Bijbel is er voor gewone mensen.” Aan het woord is Henk…

Lees meer

Huis en haard – gedicht

Huis en Haard Ik wil naar huis- een plek waar mijn hart kan ademen zonder opgejaagd gevoel een plaats waar…

Lees meer

‘Ik help mensen graag Gods cadeau uitpakken’

Moedertaalonderwijs als basis van Bijbelvertaalwerk Het klinkt als een open deur, maar goed lees- en schrijfonderwijs in de moedertaal levert…

Lees meer